Microsoft ve G42’nin Kenya Veri Merkezi Projesi Enerji Krizine Takıldı
Microsoft Kenya veri merkezi projesi, duyurulmasından tam iki yıl sonra ciddi bir çıkmazın içine sürüklenmiş durumda. Abu Dabi merkezli yapay zeka devi G42 ile ortaklaşa yürütülen ve Doğu Afrika’nın ilk büyük Azure bulut bölgesini oluşturması hedeflenen 1 milyar dolarlık girişim, Kenya’nın enerji gerçekleriyle sert bir biçimde yüzleşti. Ülkenin toplam elektrik kurulu gücünün neredeyse üçte birine denk düşecek tesisin hayata geçmesi için Kenya’nın kelimenin tam anlamıyla “ışıkları kapatması” gerekebilir.
Olkaria’da Yükselmesi Planlanan Dev Kampüs
Mayıs 2024’te Kenya Devlet Başkanı William Ruto’nun Washington ziyareti sırasında duyurulan proje, Rift Vadisi’ndeki Olkaria jeotermal sahasında konumlanacaktı. G42’nin inşaatı üstleneceği, Microsoft’un ise burayı yeni bir Azure bulut bölgesine dönüştüreceği belirtilmişti. İlk aşamada 100 megavat kapasite hedeflenirken uzun vadeli plan 1 gigavat seviyesine ulaşmaktı. Tesisin tamamen jeotermal enerjiyle çalışması ve en son su tasarruf teknolojilerini barındırması öngörülüyordu.
Ne var ki sahadaki rakamlar bu hedeflerin çok uzağında kaldı. Olkaria jeotermal kompleksi hâlihazırda yaklaşık 950 megavat üretim yapıyor ve sadece ilk faz bile bu kapasitenin ciddi bir bölümünü tüketecek düzeyde. Kenya’nın toplam kurulu elektrik kapasitesi ise 3.000 ila 3.200 megavat arasında değişiyor. Ocak ayında kaydedilen zirve talep 2.444 megavat ile rekor kırmıştı; firma kapasiteyle talep arasındaki marj yalnızca %2,3 seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, tam ölçekli veri merkezinin ulusal şebekeyi nasıl bir basınç altına sokabileceğini net biçimde ortaya koyuyor.
“Ülkenin Yarısını Kapatmamız Gerekirdi”
Başkan Ruto, Nairobi’deki bir etkinlikte yaptığı konuşmada durumu çarpıcı bir dille özetledi. “Sadece o veri merkezini çalıştırmak için ülkenin yarısının elektriğini kesmek zorunda kalırdık” sözleri, projenin ölçeğiyle Kenya’nın altyapısı arasındaki uçurumu gözler önüne serdi. Ruto’nun bu açıklaması, başlangıçtaki heyecanın yerini ayık bir muhasebeye bıraktığının en somut göstergesi oldu.
Ancak enerji darboğazı işin sadece bir boyutunu oluşturuyor. Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Microsoft ve G42, Kenya hükümetinden yıllık belirli bir kapasite için ödeme garantisi talep etti. Nairobi yönetimi istenen seviyede finansal güvence sağlayamayınca görüşmeler tıkandı. Kenya Enformasyon Bakanlığı Müsteşarı John Tanui, projenin başarısız olmadığını veya geri çekilmediğini söylese de “istedikleri veri merkezinin ölçeği hâlâ yapılandırma gerektiriyor” itirafında bulundu.
Hükümet “Askıya Alındı” İddialarını Reddediyor
ThinkGeoEnergy’nin 8 Mayıs 2026 tarihli haberinde Kenya’nın planları askıya aldığı duyurulmuştu. Buna karşılık Kenya hükümetinin Özel Teknoloji Elçisi Philip Thigo, Başkan Ruto’nun sözlerinin yanlış yorumlandığını belirterek projenin askıya alınmadığını, aksine Kenya’nın dijital altyapıyı desteklemek için enerji üretimini 10.000 megavata çıkarma hedefine işaret ettiğini vurguladı. Thigo, “Ruto’nun mesajı açıktı: Yeni nesil teknolojilerin enerji talebi büyük ama Kenya 2030’a kadar en az 10.000 megavat kapasiteye ulaşmaya kararlı” dedi.
Enerji genişleme planı kâğıt üzerinde etkileyici görünse de finansmanı ciddi bir soru işareti olarak duruyor. Ruto yönetimi bu hedef için yaklaşık 38 milyar dolar kaynak arayışında. Kenya son dört yıldır şebekeye yeni bir birbirine bağlı enerji santrali ekleyemedi; mevcut kapasite ise artan talebi karşılamakta zorlanıyor. Ülke hâlihazırda Etiyopya ve Uganda’dan elektrik ithal ediyor ve bu ithalatı 2026 sonuna kadar iki katına çıkarmayı planlıyor.
Proje Küçülebilir, Alternatifler Masada
Mevcut durumda inşaatın başlamadığı ve Mayıs 2026 olarak belirlenen ilk işletme takviminin çoktan geçtiği biliniyor. Ağustos 2025 itibarıyla hükümet yetkilileri ve Microsoft yöneticileri, orijinal zaman çizelgesinin tutmayacağını kabul etmişti. Bloomberg’e göre taraflar projenin ölçeğini küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Ayrıca yerel geliştirici EcoCloud ile 60 megavat kapasiteli daha küçük bir tesis için ayrı görüşmeler sürüyor.
Bu gelişmeler Microsoft’un Afrika’daki bulut stratejisi açısından kritik önem taşıyor. Şirket, G42’ye 1,5 milyar dolar yatırım yapmış ve bu ortaklığın ilk büyük meyvesi olarak Kenya projesini konumlandırmıştı. G42 ise Washington’un baskısıyla Çin bağlantılı varlıklarından çıkmış ve Huawei ekipmanlarını sistemlerinden sökme sözü vermişti. Kenya’daki tıkanıklık, hem Microsoft’un bölgesel bulut hedeflerini hem de G42’nin küresel yapay zeka sağlayıcısı olma iddiasını zora sokuyor. Afrika kıtası şu anda dünyadaki veri merkezi kapasitesinin yalnızca %1’ine ev sahipliği yapıyor ve bu oran, kıtanın dijital dönüşüm açlığını tam anlamıyla yansıtmıyor. hedefbilgitoplumu.com
