Uluslararası Uzay İstasyonu’nda Kronik Hava Sızıntısı Alarmı: Risk Seviyesi Tekrar En Üst Düzeye Çıktı
Uluslararası Uzay İstasyonu’nda kronik hava sızıntısı sorunu, mühendislerin tüm müdahalelerine rağmen yeniden baş gösterdi. NASA’nın 21 Mayıs 2026 tarihli resmi açıklamasına göre, Rusya’ya ait Zvezda servis modülündeki mikroskobik çatlaklar kapanmak bilmiyor. Ocak ayında yapılan kapsamlı yalıtım çalışmalarının ardından basıncın dengelendiği duyurulmuştu ancak bu iyimser tablo yalnızca birkaç ay sürdü.
Sızıntı Progress Kargo Aracının Yük Boşaltmasıyla Tetiklendi
Sızıntının yeniden fark edilmesi 1 Mayıs günü Rus kozmonotların Progress 95 kargo aracından yük boşaltması sırasında gerçekleşti. Roscosmos ekipleri, Zvezda modülüne bağlı PrK transfer tünelinde yavaş ama istikrarlı bir basınç düşüşü kaydetti. NASA Sözcüsü Josh Finch, veri analizlerinin günde yaklaşık yarım kilogram atmosfer kaybına işaret ettiğini belirtti.
Mühendisler şimdilik transfer tünelindeki basıncı düşük seviyede tutarak ve gerektikçe küçük takviyeler yaparak durumu kontrol altında tutmaya çalışıyor. Roscosmos yıllardır bu sorunu PrK modülünün kapağını istasyonun geri kalanına kapalı tutarak yönetiyordu ancak bu geçici çözüm artık sürdürülebilir görünmüyor.
Perde Arkasında Çok Daha Ciddi Bir Tablo Var
NASA’nın kamuoyuna yaptığı açıklamalarda astronotların güvende olduğu ve operasyonların aksamadığı vurgulansa da, kurum içi değerlendirmeler çok daha kaygı verici bir tablo ortaya koyuyor. Uzay ajansı, uçuş risklerini ölçmek için kullandığı 5×5 risk matrisinde bu sızıntıyı hem gerçekleşme olasılığı hem de olası sonuçları açısından en yüksek derece olan “5” ile sınıflandırıyor. Kapalı kapılar ardındaki toplantılarda, çatlakların aniden genişleyerek “katastrofik bir yapısal bozulmaya” yol açabileceği senaryosu ciddiyetle tartışılıyor.
NASA ve Roscosmos’un çatlakların temel sebebi konusunda hâlâ fikir birliğine varamamış olması sorunu daha da karmaşık hale getiriyor. Teknik ekipler titreşim kaynaklı yüksek devirli metal yorgunluğu ve çevresel faktörlere bağlı çatlama olmak üzere iki farklı ihtimal üzerinde duruyor.
UUİ’nin Emeklilik Planları Havada Kaldı
İstasyon 2030 yılında emekliye ayrılmak üzere programlanmıştı. Ne var ki ABD Kongresi ve NASA, özel sektörün ticari istasyon projelerine daha fazla zaman tanımak amacıyla bu süreyi 2032’ye uzatmayı ciddi şekilde değerlendiriyor. Sızıntının tekrarlaması bu planları kökten sarsmış durumda. Yörüngede otuz yıla yaklaşan modüllerin sürekli yamalarla ayakta tutulmasının ne kadar gerçekçi olduğu sorusu artık çok daha yüksek sesle soruluyor.
NASA Havacılık ve Uzay Güvenliği Danışma Paneli (ASAP) nisan ayında yaptığı değerlendirmede, istasyonun şu anda operasyonel ömrünün en riskli döneminde olduğu konusunda uyarmıştı. Panel üyesi Rich Williams, “İstasyon varlığının en tehlikeli evresine girdi” ifadesini kullanmış ve özellikle Rus segmentindeki bu kronik sızıntıya dikkat çekmişti.
Ticari uzay istasyonu geliştiren firmalar ise ikircikli bir konumda. Bir yandan kendi projelerini yetiştirmeye çalışırken diğer yandan UUİ’nin sürekli ertelenen emeklilik tarihi onların iş modellerini belirsizliğe sürüklüyor. Eski NASA yöneticilerinden Phil McAlister, ajansın en akılcı hamlesinin ticari alternatiflere tam destek vererek 2030 hedefine sadık kalmak olduğunu savunuyor.
Bu arada sızıntının yol açtığı ilk somut aksama şimdiden yaşandı. Haziran ayında fırlatılması planlanan Axiom-4 özel astronot misyonu, NASA’nın Rus modülündeki onarım çalışmalarının etkinliğini değerlendirme ihtiyacı nedeniyle ertelendi. Bilim Haberleri - hedefbilgitoplumu.com
