Çin, dünyanın ilk açık deniz rüzgar enerjili su altı veri merkezini hizmete aldı
Teknoloji Haberleri – Çin, yapay zeka çağının devasa enerji talebine karşılık vermek için su altı veri merkezi kavramını laboratuvardan çıkarıp ticari gerçekliğe dönüştürdü. Şanghay’ın Lingang Özel Bölgesi açıklarında konumlanan ve enerjisinin yüzde 95’inden fazlasını offshore rüzgar türbinlerinden alan tesis, geçtiğimiz hafta tam kapasiteyle çalışmaya başladı. HiCloud Technology ile Çin hükümetinin ortaklığında geliştirilen 226 milyon dolarlık proje, veri depolama ve işleme altyapısında yeni bir sayfa açıyor.
Şanghay açıklarında 35 metre derinlikte konumlanıyor
Projenin inşasına Haziran 2025’te başlandı ve Ekim 2025’te tamamlandı. Şubat ayında gerçekleştirilen kapsamlı testlerin başarıyla geçilmesinin ardından tesis, nihayet ticari operasyona hazır hale geldi. Veri merkezi, deniz tabanının yaklaşık 35 metre altına yerleştirilmiş basınca dayanıklı çelik modüllerden oluşuyor. Her biri özenle yalıtılmış bu kapsüller, içerideki hassas donanımı tuzlu suyun aşındırıcı etkisinden ve yüksek basınçtan koruyacak şekilde mühendislik harikası olarak tasarlanmış. Toplamda 24 MW elektrik kapasitesine sahip olan merkez, yaklaşık 2 bin sunucuya ev sahipliği yapıyor. Bu sunucuların önemli bir bölümü yapay zeka model eğitimleri ve büyük veri işlemleri için kullanılan yüksek performanslı GPU kümelerinden oluşuyor.
Pasif soğutma ile enerji tüketimi radikal biçimde düşüyor
Geleneksel kara veri merkezlerinde soğutma sistemleri toplam enerji tüketiminin neredeyse yarısını oluşturuyor. HiCloud Genel Müdürü Su Yang’ın verdiği bilgilere göre bu yeni su altı veri merkezi, okyanusun sabit ve düşük sıcaklığını doğal bir ısı emici olarak kullanarak soğutma için harcanan enerjiyi yüzde 10’un altına çekiyor. Klima ve endüstriyel chiller gibi klasik yöntemlere ihtiyaç duyulmaması, işletme maliyetlerinde ciddi bir avantaj sağlıyor. Tesisin PUE değeri 1.15’in altında ölçülüyor. Çin hükümetinin 2024 yılında yayımladığı yeşil veri merkezi politikası, 2025 sonuna kadar büyük ölçekli tesislerde bu değerin 1.25’in altına çekilmesini zorunlu kılıyor. Şanghay’daki tesis, ulusal hedefin oldukça ilerisinde bir performans sergiliyor. Geleneksel veri merkezlerinde PUE ortalaması 1.5 civarında seyrederken, teorik mükemmellik sınırı olan 1.0 değerine bu kadar yaklaşılması sektörde büyük yankı uyandırdı.
Arazi ve su kullanımında yüzde 90’ın üzerinde tasarruf
Lingang İdari Komitesi’nin açıklamasına göre proje, kara tabanlı muadilleriyle karşılaştırıldığında yalnızca elektrik tüketiminde yüzde 22,8 değil, aynı zamanda tatlı su kullanımında yüzde 100 ve arazi kullanımında yüzde 90’ın üzerinde tasarruf sağlıyor. Nüfus yoğunluğunun had safhada olduğu Şanghay gibi bir metropolde, veri merkezi için kilometrelerce arazi tahsis etmek yerine deniz tabanını kullanmak stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Tesis, 5G altyapı hizmetleri, büyük veri etiketleme ve özellikle yapay zeka uygulamaları için kritik işlem gücü sunuyor.
500 MW kapasiteli yeni proje için anlaşma imzalandı
Mevcut tesis, HiCloud’un çok daha büyük planlarının yalnızca ilk adımı. Projenin tamamlanma töreninde HiCloud, Shenergy Group, China Telecom’un Şanghay şubesi, INESA ve CCCC Third Harbor Engineering arasında stratejik iş birliği anlaşması imzalandı. Bu anlaşma, doğrudan offshore rüzgar santrallerine bağlı 500 MW kapasiteli dev bir su altı veri merkezi kümesinin inşasını kapsıyor. Yeni projenin konumu ve zaman çizelgesi henüz açıklanmış değil. Ancak HiCloud’un Hainan açıklarındaki ilk ticari su altı veri merkezini 2023 yılında devreye aldığı ve Şubat 2025’te buraya 400 yüksek performanslı sunucu barındıran yeni bir modül eklediği biliniyor. Şirket, deniz altı bilişim alanındaki deneyimini hızla ölçeklendirmeyi hedefliyor.
Riskler ve teknik zorluklar göz ardı edilmiyor
Tuzlu suyun neden olduğu korozyon, deniz altı kablolarının uzun vadeli dayanıklılığı ve yüksek basınca karşı sürekli koruma gereksinimi, bu teknolojinin en büyük handikapları arasında yer alıyor. Karadaki bir tesiste arızalanan donanıma dakikalar içinde müdahale edilebilirken, 35 metre derinlikteki modüllere erişim çok daha karmaşık ve maliyetli bir operasyon gerektiriyor. Projede görev alan Third Harbor Engineering yetkilisi Wang Shifeng, su altı veri merkezi inşaatının hâlâ erken aşamada olduğuna dikkat çekerek geniş ölçekli uygulamalar için bakım ve operasyon optimizasyonunun kritik önem taşıdığını vurguladı. Sistem bu nedenle büyük ölçüde kapalı modüler yapı, uzaktan izleme teknolojileri ve yüksek yedeklilik prensipleri üzerine kurulu.
Microsoft’un Natick projesinden ticari gerçekliğe
Su altı veri merkezi fikri aslında yeni değil. Microsoft, 2015 yılında başlattığı Project Natick kapsamında Pasifik Okyanusu’na ve 2018’de İskoçya’nın Orkney Adaları açıklarına deneysel kapsüller yerleştirmişti. İki yıllık test sürecinde su altındaki sunucuların karadakilere kıyasla daha düşük arıza oranına sahip olduğu gözlemlenmişti. Ancak Microsoft, 2024 yılında projeyi ticari bir ürüne dönüştürmeden rafa kaldırdı. Çin’in farkı ise bu konsepti doğrudan ticari operasyona taşıması ve devlet destekli enerji altyapısıyla entegre etmesi oldu.
Şanghay’ın 200 milyar yuanlık bilişim hedefi
Şanghay belediyesinin Mart 2025’te açıkladığı ölçümlere göre kentin akıllı bilişim bulutu sektörünün 2027 yılına kadar 200 milyar yuanın üzerine çıkması ve toplam işlem kapasitesinin 200 EFLOPS seviyesine ulaşması hedefleniyor. Lingang bölgesindeki bu su altı veri merkezi, söz konusu hedeflerin somut bir yapı taşı olarak konumlanıyor. Shenergy Group Yönetim Kurulu Başkanı Huang Dinan, Doğu Çin Denizi’nin yıllık 3 bin saati aşan rüzgar kullanım süresiyle benzersiz bir offshore enerji kaynağı sunduğunu belirtiyor. Bu potansiyel, veri merkezleri için kesintisiz ve temiz elektrik anlamına geliyor. Teknoloji Haberleri - hedefbilgitoplumu.com
