Yapay Zeka Veri Merkezleri Küresel Optik Fiber Sektöründe Tedarik Krizine Yol Açtı
Teknoloji Haberleri – Optik fiber sektöründe tedarik krizi artık sektörün en büyük baş ağrısı haline geldi. Yapay zeka odaklı veri merkezlerinin soluksuz büyümesi, küresel cam ve kablo arzını adeta emiyor. Çin’in önde gelen üreticileri Hengtong ve FiberHome, üretim hatlarının tam kapasiteyle çalıştığını buna rağmen siparişlerin 2027’nin ilk aylarına kadar dolduğunu açıkladı. Bazı ürünlerde teslimat süresi haftalar yerine aylarla ifade ediliyor.
Talep patlamasının ardındaki rakamlar
Sektör araştırma şirketi CRU’nun verilerine göre veri merkezi kaynaklı fiber talebi 2025 yılında yıllık bazda yaklaşık yüzde 76 sıçradı. Daha da çarpıcı olansa önümüzdeki tablo: 2024’te küresel fiber talebinin yalnızca yüzde 5’ini oluşturan veri merkezlerinin, 2027 itibarıyla pastadan yüzde 30 pay alması bekleniyor. Bu sıçrama, telekom altyapısı için ayrılan fiberde de zincirleme bir kıtlığa neden oluyor.
Bir AI rafı, 36 standart rafa bedel
Krizin temelinde basit bir matematik yatıyor. STL Optik Ağ Birimi CEO’su Rahul Puri’nin Fierce Network’e verdiği demeçte altını çizdiği üzere, yapay zeka eğitim ve çıkarım kümeleri standart CPU sunucu raflarına kıyasla yaklaşık 36 kat daha fazla fiber bağlantı tüketiyor. Geleneksel bir bulut altyapısında birkaç yüz bağlantı yeterliyken, GPU ağırlıklı bir AI kümesinde bu sayı binlerle ölçülüyor. Sektörün mevcut üretim kapasitesi böyle bir sıçramaya hazır değildi.
Preform darboğazı ve fiyat yangını
Arz tarafındaki en büyük tıkanıklık ise fiberin hammaddesi olan cam ön form çubuklarında (preform) yaşanıyor. Karmaşık üretim süreci nedeniyle yeni preform kapasitesi oluşturmak 18 ila 24 ay sürüyor. Üreticiler bu sınırlı kapasiteyi, daha kârlı olan G.657A tipi bükülmeye dayanıklı fiberlere yönlendirince, telekom sektörünün bel kemiği G.652D tipi standart fiberde ikinci bir kıtlık baş gösterdi.
Bu çift yönlü darboğaz fiyatları uçurdu. 2021’de fiber-kilometre başına yaklaşık 3,70 dolar olan küresel fiyatlar, bugün 6,30 dolar seviyesine tırmandı. Bu da kabaca yüzde 70’lik bir artış demek.
Teknoloji devlerinden uzun vadeli hamleler
Tedarik zincirindeki kırılganlığı ilk fark edenler büyük oyuncular oldu. Meta, Ocak ayında Corning ile 6 milyar dolarlık çok yıllı bir fiber tedarik anlaşması imzaladı. Corning CEO’su Wendell Weeks, CNBC’ye verdiği demeçte benzer ölçekte iki anlaşmanın daha masada olduğunu söyledi.
Nvidia ise işi bir adım öteye taşıdı. Şirket, Corning’e 300 milyon dolar yatırım yaparak Kuzey Carolina ve Teksas’ta üç yeni fiber üretim tesisi kurulmasını sağladı. Bu hamleyle Corning’in ABD’deki optik bağlantı üretim kapasitesi 10 katına, fiber üretimi ise yüzde 50’nin üzerine çıkacak. Jensen Huang yaptığı açıklamada, “Yapay zeka, çağımızın en büyük altyapı inşasını tetikliyor ve bu, Amerikan üretimini yeniden canlandırmak için nesilde bir kez yakalanacak bir fırsat” ifadelerini kullandı.
Kuzey Amerika’da makas açılıyor
Rebio Group tahminlerine göre Kuzey Amerika’da fiber talebi bu yıl yüzde 22 ila 25 arasında büyüyecek. Buna karşılık üretim kapasitesindeki artışın yüzde 12 ila 19 bandında kalması bekleniyor. Büyük ölçekli alıcılar için teslimat süreleri 20 haftaya kadar uzamış durumda. Küçük siparişler içinse bekleme süresi bir yıla yaklaşabiliyor.
Gözler 2027’de
Uzmanlar, preform üretimindeki yapısal kısıtlar nedeniyle arz-talep dengesinin en erken 2027 sonunda rahatlayabileceğini belirtiyor. O tarihe kadar yapay zeka veri merkezi yatırımlarında herhangi bir yavaşlama olmazsa, fiber krizi sektörün bir numaralı gündem maddesi olmaya devam edecek. Teknoloji Haberleri - hedefbilgitoplumu.com
