Viking Gümüş Definesi Norveç’te Rekor Kırdı: 3 Bin Sikke Gün Yüzüne Çıktı
Norveç’in doğusundaki sakin bir tarla, Viking arkeolojisi açısından bir milada dönüştü. Innlandet bölgesine bağlı Rena köyü yakınlarında, Mørstad Definesi adı verilen ve 3 bini aşkın gümüş sikkeden oluşan devasa bir koleksiyon gün yüzüne çıkarıldı. Uzmanlara göre bu hazine, ülke topraklarında şimdiye kadar tek seferde ele geçirilen en büyük Viking Çağı sikke topluluğu olarak kayıtlara geçti.
Her şey 10 Nisan günü iki metal detektörü meraklısının, Vegard Sørlie ve Rune Sætre’nin, Mørstad çiftliğinde yaptığı rutin bir taramayla başladı. İkili kısa sürede 19 adet gümüş sikke bulunca aramayı durdurup yetkililere haber verdi. Doğru refleks olarak nitelenen bu ihbar, belki de yüzyılın arkeolojik keşfinin önünü açtı. Bölgeye gelen arkeologların detektörleri tam anlamıyla susmak bilmedi. İlk gün 70’e yükselen sikke sayısı, birkaç hafta içinde 3 bini aştı ve uzmanlara göre tarlada halen sinyal veren noktalar var.
Kazı ekibinin başındaki arkeolog May-Tove Smiseth, yaşadıkları şaşkınlığı gizleyemedi. Smiseth, “Şaka yollu ‘keşke biraz daha sikke bulsak da olay büyüse’ demiştim. Ancak detektörler bir an olsun susmadı. Bu gerçekten akıl almaz bir durum” sözleriyle sahada yaşanan heyecanı özetledi. Bölgedeki toprağın taşsız ve yumuşak yapısı sayesinde sikkeler, adeta dün basılmışçasına temiz ve okunabilir durumda korunmuş. Bu durum, araştırmacılara yaklaşık bin yıllık para dolaşımını en ince detayına kadar inceleme fırsatı sunuyor.
Dört Hükümdarın Parası Aynı Tarlada Buluştu
Oslo’daki Kültürel Tarih Müzesi’nin sikke uzmanı Profesör Svein Harald Gullbekk tarafından yapılan ilk incelemeler, hazinenin MS 1050 civarında toprağa gömüldüğüne işaret ediyor. Bu tarih, Viking Çağı’nın kapanış evresine denk geliyor. Mørstad koleksiyonunun en dikkat çekici yanı ise içindeki kozmopolit çeşitlilik. Sikkelerin büyük bölümünü İngiltere ve Alman topraklarında basılanlar oluştururken, Danimarka ve Norveç menşeli örneklere de rastlandı.
Hazine tam anlamıyla bir iktidar galerisi görünümünde. Koleksiyonda İngiltere Kralı II. Æthelred, Büyük Cnut, Kutsal Roma İmparatoru III. Otto ve efsanevi Norveç Kralı Harald Hardrada gibi dönemin en güçlü figürlerinin portrelerini taşıyan paralar bir arada bulunuyor. Harald Hardrada’ya ait neredeyse hiç aşınmamış sikkelerin varlığı, hazinenin Norveç’in kendi ulusal darphanesini kurduğu kritik bir eşikte saklandığını gösteriyor. Gullbekk, “Daha önce 2 bin sikkeye ulaşan Viking defineleri bulmuştuk ama 3 bin barajı ilk kez aşıldı. Bu, Norveç arkeolojisi için gerçekten istisnai bir vaka” değerlendirmesini yapıyor.
Zenginliğin Kaynağı Yağma Değil, Demir Ticareti
Mørstad Definesi’ne dair en çarpıcı tespitlerden biri de bu muazzam servetin kaynağıyla ilgili. Popüler kültürün aksine, söz konusu birikimin yalnızca savaş ganimetlerine yağma seferlerine dayanmadığı anlaşıldı. Arkeologlar, Innlandet bölgesinin Viking Çağı’nda adeta bir sanayi merkezi olduğunu vurguluyor. Bölgedeki bataklıklardan çıkarılan demir madeni, dönemin şartlarında şaşırtıcı bir organizasyonla işleniyor ve Avrupa’nın dört bir köşesine ihraç ediliyordu. Bu yoğun ticaret, karşılığında bölgeye devasa bir gümüş akışı sağlamıştı.
Sikkelerin yanı sıra definede hacksilver olarak bilinen, ödeme aracı işlevi gören kesilmiş takı ve gümüş külçe parçalarına da rastlandı. Bu tür parçalar, Viking ekonomisinde ağırlığa dayalı bir değişim sisteminin ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Bilim insanları, tüm bu bulguların Vikinglerin yalnızca yağmacı savaşçılar olmadığını, aynı zamanda son derece pragmatik ve küresel ticaret ağlarına eklemlenmiş yetenekli tüccarlar olduğunu bir kez daha kanıtladığı görüşünde birleşiyor.
Kazılar Sürüyor, Son Rakam Henüz Belli Değil
Kültürel Tarih Müzesi yetkilileri, bölgedeki kazıların halen devam ettiğini ve detektörlerin toprak altından gelen sinyalleri iletmeyi sürdürdüğünü belirtti. Bu yüzden Mørstad Definesi’nin nihai sikke sayısının daha da artmasına kesin gözüyle bakılıyor. Norveç kültürel miras mevzuatı gereği buluntuların tamamı devlet malı sayılıyor ve bilimsel incelemelerin ardından müzede sergilenecek. Uzmanlar, bu keşfin Vikinglerin ekonomik tarihine ve İskandinavya’daki devletleşme sürecine dair bilinenleri kökten değiştirebileceğini düşünüyor. hedefbilgitoplumu.com
