Hannover’in Yeşil Enerji Hamlesi: Dev Atık Su Isı Pompası Şehri Isıtacak
Enerji krizleri ve iklim değişikliğiyle mücadelede ezber bozan bir adım atan Hannover kanalizasyon suyu ile ısınacak. Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaletindeki kent, kömürlü termik santralleri devre dışı bırakma sürecinde arıtılmış atık suları bölgesel ısıtma ağının temel kaynaklarından biri haline getiriyor. Enercity AG tarafından yürütülen proje, 2027’de devreye alındığında Avrupa’nın en büyük atık su kaynaklı ısı pompası sistemlerinden biri olacak.
Herrenhausen’deki Arıtma Tesisine 30 MW’lık Isı Pompası Kuruluyor
Hannover’in Herrenhausen semtinde konumlanan merkezi atık su arıtma tesisi, projenin kalbini oluşturuyor. Burada inşası süren 30 MW termal kapasiteye sahip ısı pompası, İsviçreli mühendislik firması Friotherm imzası taşıyor. Her biri 50 ton ağırlığındaki turbo kompresörler ve merkezi ısı eşanjörleri, hassas ray sistemleriyle tesis binasına yerleştirilmeye başlandı. Tesisin üretime geçmesi için sonbahar aylarında teknik testlerin tamamlanması bekleniyor.
Sistemin çalışma prensibi oldukça zekice. Duştan, musluktan ve tuvaletlerden gelen atık sular arıtıldıktan sonra, kış aylarında bile 12 °C ile 16 °C arasında sabit bir sıcaklık sunuyor. Isı pompası bu düşük dereceli ısıyı alıp yükselterek, şehir şebekesine 95 °C sıcaklığında su pompalıyor. Hedeflenen COP değeri yaklaşık 2,76 olarak açıklandı. Bu da harcanan her 1 kWh elektrik için 2,76 kWh ısı enerjisi üretileceği anlamına geliyor. İşlem sonunda sıcaklığı 4-6 °C’ye düşen su Leine Nehri’ne deşarj ediliyor, böylece nehrin ekolojik dengesi de korunmuş oluyor.
Yıllık 130 Gigawatt Saat Isı ile 13 Bin Konut Isınacak
Projenin üretim kapasitesi rakamlara döküldüğünde tablo netleşiyor. Sistem yılda yaklaşık 130 GWh ısı enerjisi üreterek Hannover’in merkezi ısıtma ihtiyacının yüzde 7 ila 8’ini tek başına karşılayacak. Bu miktar, 13 bin ila 15 bin konutun hem sıcak su hem de ısınma ihtiyacına denk geliyor.
Projenin toplam maliyeti 56 milyon Euro. Alman Federal Ekonomi ve İklim Koruma Bakanlığı, “Verimli Isıtma Ağları için Federal Teşvik” programı kapsamında bu yatırımın 22,5 milyon Euro’luk bölümünü karşılıyor. Enercity, 2040 yılına kadar bölgesel ısıtma altyapısına toplamda 1,5 milyar Euro yatırım yapmayı planlıyor.
Leine Nehri’nin 10 Metre Altından Yatay Sondajla Geçildi
Projenin en dikkat çekici mühendislik başarılarından biri, arıtma tesisi ile şehir şebekesi arasındaki bağlantının kurulma şekli. Araya giren Leine Nehri fiziksel bir bariyer oluşturduğu için mühendisler ezber bozan bir yönteme başvurdu. Nehrin üzerinden boru döşemek yerine, yatay sondaj tekniğiyle nehir yatağının 10 metre altından 4,1 kilometrelik bir hat çektiler. Bu sayede görüntü kirliliği sıfıra indirilirken, çevresel etki de minimumda tutuldu.
Hannover’in Isıtma Ağı 360 Kilometreden 550 Kilometreye Çıkıyor
Hannover’in mevcut merkezi ısıtma ağı şu anda 360 kilometre uzunluğunda ve yaklaşık 35 bin konuta hizmet veriyor. Belediyenin açıkladığı yol haritasına göre bu ağ 2040 yılına kadar 550 kilometreye genişletilecek. Isıtma sistemini yenileyen ya da yeni inşa edilen her konutun merkezi sisteme bağlanması zorunlu tutulacak. Böylece kullanıcı sayısının yaklaşık 18 bin binaya, yani mevcut seviyenin beş katına çıkması hedefleniyor.
Genişleyen şebekeyi beslemek için tek kaynak atık su değil. Enercity, 14 farklı sürdürülebilir ısı kaynağından oluşan bir portföy hedefliyor. Biyokütle kojenerasyon tesisi, biyometan santralleri, nehir suyu kaynaklı büyük ısı pompaları, atık yakma tesisinden ısı geri kazanımı ve Eavor tarafından geliştirilen derin jeotermal sistemler bu portföyün diğer ayaklarını oluşturuyor. Şehrin en büyük fosil yakıt yükü olan Stöcken kömür santralinin ilk ünitesi yakın zamanda devre dışı bırakıldı, ikinci ünitenin ise 2028 baharında kapatılması planlanıyor.
Avrupa’da Atık Sudan Isı Kazanımı Yaygınlaşıyor
Hannover bu alanda yalnız değil. Avrupa genelinde benzer projeler hızla çoğalıyor. Hollanda’nın Utrecht kentinde 20 bin konutun ısınması atık su arıtma tesisinden karşılanıyor. Belçika’nın başkenti Brüksel’de Vivaqua, kanalizasyon suyundan ısı geri kazanımını şehir ölçeğinde uygulamaya başladı. Danimarka’nın Aarhus ve Kopenhag şehirleri de atık suyu bölgesel ısıtma stratejilerinin önemli bir parçası olarak konumlandırıyor. Hatta Kanada’nın Vancouver kenti bile False Creek bölgesinde kanalizasyon atıklarından ısı geri kazanımı ile 6 binden fazla daireyi ısıtıyor.
2030’da Yüzde 70, 2040’ta Tamamen Yeşil Enerji
Hannover belediyesinin iklim hedefleri oldukça iddialı. Kent, 2030 yılına kadar enerji ihtiyacının yüzde 70’ini yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı, 2040 yılında ise ısıtma sektöründe tam karbon nötrlüğe ulaşmayı taahhüt ediyor. Atık su ısı pompası, bu uzun vadeli yol haritasının en kritik yapı taşlarından biri. Proje tamamlandığında Hannover, atık suyun ısıl potansiyelini endüstriyel ölçekte değerlendiren şehirlerin başını çekecek. hedefbilgitoplumu.com
