TIC 120362137: Şimdiye Kadarki En Sıkışık Dörtlü Yıldız Sistemi Keşfedildi
TIC 120362137, astronomların bugüne kadar tespit ettiği en sıkışık dörtlü yıldız sistemi olarak bilim dünyasında dikkat çekti. Sistem, birbirini örten iki yıldızın üçüncü bir yıldızı da tutulmaya uğrattığı ve daha uzakta dördüncü bir yıldızın dolandığı son derece karmaşık bir yapı sergiliyor.
Uluslararası bir araştırma ekibi tarafından yapılan çalışma, Nature dergisinde yayımlandı. Bulgular, hiyerarşik yıldız sistemlerinin dinamik yapısına dair önemli veriler sunuyor.
TESS Verileriyle Ortaya Çıkan Olağanüstü Yapı
Araştırmacılar, keşfi NASA’nın Transiting Exoplanet Survey Satellite adlı uzay teleskobu TESS sayesinde gerçekleştirdi. Ekip başlangıçta üçlü yıldız sistemleri arıyordu. Ancak gözlemler, beklenenden daha karmaşık bir tablo ortaya koydu.
Sistemin parlaklığı yaklaşık bir buçuk gün boyunca azaldı. Bu durum, birbirinin önünden geçen en az iki yıldızın varlığını gösterdi. Yaklaşık 26 günde bir gerçekleşen ikinci sönme ise üçüncü bir yıldızın sistemde bulunduğunu doğruladı.
Ancak tutulmaların zamanlamasındaki değişimler, üçlü yapının yeterli olmadığını ortaya koydu. Veriler, sistemde dördüncü bir yıldızın da bulunması gerektiğini gösterdi.
Rekor Kıran Yörünge Süresi
TESS, sistemi 2019 ile 2024 yılları arasında gözlemledi. Araştırmacılar, dördüncü yıldızın yörünge süresini 1.045,5 gün olarak hesapladı. Bu süre, benzer sistemlerde kaydedilen en kısa dış yörünge periyodu olarak kayıtlara geçti.
İçteki üç yıldız, Güneş etrafındaki Merkür yörüngesine benzer bir alanda sıkışmış durumda bulunuyor. Dördüncü yıldız ise Jüpiter’in yörüngesine benzer daha geniş bir bölgede dolanıyor.
Üç iç yıldızın Güneş’ten daha sıcak ve daha kütleli olduğu belirtiliyor. En dıştaki yıldız ise özellikleri bakımından Güneş’e daha yakın bir yapıya sahip.
Gelecekte Ne Olacak?
Araştırma ekibi, sistemin gelecekteki evrimini de modelledi. Hesaplamalara göre yaklaşık 300 milyon yıl içinde içteki üç yıldız birleşerek tek bir beyaz cüceye dönüşecek.
Bu süreçte iki birleşme yaşanacak ve daha kütleli bir beyaz cüce oluşacak. Dördüncü yıldız ise kendi evrimi sonucunda daha düşük kütleli bir beyaz cüceye dönüşecek. Son aşamada iki beyaz cüce birbirinin etrafında yaklaşık 44 günlük bir yörüngeyle dolanmaya devam edecek.
Araştırmacılar, böyle bir çift beyaz cüce sistemi bugün gözlemlense, kökeninin bu kadar karmaşık bir 3+1 hiyerarşik yapıdan geldiğinin muhtemelen anlaşılamayacağını belirtiyor.
Yıldız Oluşumu Açısından Neden Önemli?
Bilim insanlarına göre yıldızlar genellikle gaz ve tozdan oluşan büyük moleküler bulutların çökmesiyle oluşur. Bu süreçte kümeler, gevşek bağlı birliktelikler ya da ikili, üçlü ve dörtlü sistemler meydana gelebilir.
Ancak bu kadar kompakt ve hiyerarşik yapıdaki sistemlerin nasıl oluştuğu hâlâ aktif biçimde araştırılıyor. TIC 120362137, yıldız dinamikleri ve çoklu sistem evrimi konusunda yeni modellerin geliştirilmesine katkı sağlayacak veriler sunuyor.