Dünyanın İlk Transatlantik Fiber Kablosu Denizden Çıkarılıyor
Dünyanın ilk transatlantik fiber kablosu TAT-8, yaklaşık kırk yıl sonra Atlantik Okyanusu’nun tabanından çıkarılıyor. Küresel veri iletişimini kökten değiştiren bu altyapı, artık geri dönüşüm sürecine alınıyor.
İnternet Çağını Başlatan Kritik Hat
TAT-8, 1988 yılında Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa arasında devreye alındı. Sistem, okyanus aşırı iletişimde optik fiber kullanan ilk ticari hat olarak kabul edildi. Bu gelişme, uluslararası veri iletiminde yeni bir dönemin kapısını açtı.
Yaklaşık 6.000 kilometre uzunluğa sahip kablo, verileri ışık sinyalleri üzerinden taşıyabiliyordu. Dönemi için oldukça yüksek sayılan kapasitesi sayesinde telefon ve veri trafiğinde büyük bir sıçrama yaşandı. Uzmanlar, modern denizaltı internet kablolarının mimarisinin büyük ölçüde bu sistem üzerine kurulduğunu belirtiyor.
Hizmet Dışı Kaldı, Deniz Tabanında Bekledi
TAT-8, 2000’li yılların başında meydana gelen teknik arızanın ardından devre dışı bırakıldı. Hat, o tarihten sonra Atlantik Okyanusu’nun tabanında atıl durumda kaldı.
Bugün yürütülen operasyon kapsamında özel kablo kurtarma gemileri sahaya çıktı. Ekipler, kabloyu kontrollü şekilde deniz tabanından çekerek yüzeye alıyor. Sürecin arkasında denizaltı altyapı geri kazanımı konusunda uzman şirketler bulunuyor.
Bu çalışmanın temel amacı, kablo içindeki değerli malzemeleri yeniden ekonomiye kazandırmak ve eski güzergâhları yeni nesil hatlar için uygun hale getirmek.
Geri Dönüşümde Değerli Hammaddeler Var
Fiber kablo denildiğinde yalnızca cam lifler akla gelse de yapının içinde farklı katmanlar yer alıyor. TAT-8’in yapısında bakır, çelik zırh ve çeşitli polimer kaplamalar bulunuyor.
Söküm tamamlandığında bu bileşenler ayrıştırılacak ve endüstriyel geri dönüşüm tesislerine gönderilecek. Özellikle bakır ve çelik, ekonomik açıdan en değerli parçalar arasında görülüyor.
Operasyonun Zorlayıcı Teknik Süreci
Denizaltı fiber kablolarını çıkarmak, yüksek hassasiyet gerektiren bir operasyon olarak biliniyor. Cam fiber çekirdek kırılgan olduğu için kablonun gemiye alınması sırasında kontrollü sarım uygulanıyor.
Kurtarma ekipleri önce kabloyu deniz tabanında tespit ediyor. Ardından özel yakalama ekipmanlarıyla kablo yüzeye çıkarılıyor. Gemide ise kablo büyük tamburlara dikkatle sarılıyor. Bu süreçte otomasyon kullanılsa da operasyon hâlâ yoğun insan emeği gerektiriyor.
Köpekbalığı İddiaları ve Gerçek Durum
Denizaltı internet kabloları hakkında en çok konuşulan konulardan biri köpekbalıklarının kablolara zarar verdiği yönündeki iddialardır. Erken dönem testlerinde sınırlı hasarlar görülmüş olsa da mühendisler zamanla kabloları çelik zırh katmanlarıyla güçlendirdi.
Bugün kullanılan denizaltı fiber kabloları, biyolojik ve fiziksel risklere karşı çok katmanlı koruma ile üretiliyor. Bu nedenle modern hatlarda benzer risklerin önemli ölçüde azaltıldığı ifade ediliyor.
Küresel İnternet Altyapısında Sembolik Bir Dönüm Noktası
TAT-8’in denizden çıkarılması, yalnızca eski bir hattın sökülmesi anlamına gelmiyor. Bu gelişme, internet altyapısının son kırk yılda ne kadar hızlı evrildiğini de ortaya koyuyor.
Günümüzde dünya genelinde okyanus tabanını kaplayan devasa fiber ağlar bulunuyor. Küresel internet trafiğinin büyük bölümü bu hatlar üzerinden taşınıyor. TAT-8 ise bu dev ekosistemin ilk büyük yapı taşlarından biri olarak teknoloji tarihinde özel bir yere sahip olmaya devam ediyor.