15 yaş sınırı YouTube kanal gelirlerini vurabilir
Türkiye’de yıllardır tartışılan sosyal medyada yaş sınırı düzenlemesi, artık Meclis gündemine oturdu. TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanan kanun teklifi, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hesabı açmasını neredeyse imkânsız hale getiriyor. Teklif yasalaşırsa platformlar yaş doğrulama sistemi kurmak ve ebeveyn kontrol araçları sağlamakla yükümlü olacak. Ancak işin boyutu sadece yeni hesap açmaktan ibaret değil. YouTube’dan gelen açıklamaya göre, 15 yaş sınırı YouTube gelir ekosistemini de doğrudan tehdit ediyor.
TBMM’de süreç hızlanıyor: İlk 6 madde kabul edildi
Düzenleme, Sosyal Hizmetler Kanunu’nda değişiklik öngören kapsamlı bir teklifin parçası. Geçtiğimiz günlerde TBMM Genel Kurulu’nda teklifin ilk 6 maddesi kabul edildi. Teklif sadece sosyal medya erişimini değil, doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılması, koruyucu ailelere izin hakkı tanınması gibi başlıkları da içeriyor. Ancak en çok tartışılan madde, 15 yaş sınırı YouTube ve diğer platformlar için ne ifade edeceği sorusu.
Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bunun için yaş doğrulama dahil her türlü tedbiri almak zorundalar. 15 yaşını geçmiş ancak reşit olmayan gençler içinse “ayrıştırılmış hizmet” modeli devreye girecek. Ebeveyn kontrolü zorunlu hale gelecek ve aileler çocuklarının hesap ayarlarını, harcamalarını ve kullanım süresini doğrudan yönetebilecek.
YouTube’dan net uyarı: Hesaplar kapanabilir
Süreç bu noktaya geldiğinde YouTube Türkiye’den beklenen açıklama geldi. Platform, yasaya uyum sağlamak için 15 yaş altı YouTube hesabı kapatma yoluna gitmek zorunda kalacağını duyurdu. YouTube’un açıklamasında özellikle şu cümle dikkat çekiyor: “Önerilen yasa, 15 yaş altındaki çocukların YouTube dahil olmak üzere sosyal medya hesabı sahibi olmasını engelleyecektir”.
Bu uyarı sadece izleyici hesaplarını kapsamıyor. Platforma göre 15 yaş altındaki içerik üreticilerinin kanalları da kapatılacak. YouTube’un ifadesiyle “Bu durum, her yaş grubundan içerik üreticisi için uzun vadeli izleyici, etkileşim ve gelir kaybına yol açabilir”. Yani sadece çocuk üreticiler değil, onların izleyicisi olan diğer yaş gruplarındaki kullanıcılar da bu kayıptan etkilenecek. Bir kanalın kapanması demek, o kanalın düzenli olarak takip ettiği diğer üreticilerin de izlenme ve etkileşim hanesine darbe vurması anlamına geliyor.
Platform “yasak değil denetim” diyor
YouTube’un itirazı, çocukları koruma hedefinin kendisine değil, yönteme yönelik. Şirketin yaklaşımı şu cümlede özetleniyor: “Gençleri internetten uzak tutan değil, internette güvende tutan düzenlemeleri destekliyoruz”. YouTube, geniş kapsamlı bir yasağın iyi niyetli bile olsa korunmak istenen kitle üzerinde istenmeyen sonuçlar doğuracağını savunuyor. Platformun önerdiği alternatif model ise yaşa uygun içerik tasarımı, ebeveyn denetimli hesaplar ve güvenlik araçlarıyla çalışan bir sistem. Bu yaklaşımın arkasında YouTube’un son dönemde duyurduğu ürün güncellemeleri var. Ailelerin genç kullanıcıların deneyimini daha ayrıntılı şekilde ayarlayabilmesine olanak tanıyan yeni araçlar, platformun bu konuda hazırlıklı olduğunu gösteriyor.
Dünyada da benzer tartışmalar var
Türkiye bu konuda yalnız değil. ABD’de COPPA (Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası) uzun süredir 13 yaş altı kullanıcılara yönelik katı kurallar getiriyor. Avusturya’da ise 10 Aralık 2025’ten itibaren sosyal medya platformları, 16 yaş altı tüm kullanıcıların hesaplarını silmek zorunda kaldı. ABD’de sekiz eyalette ekim 2025 itibarıyla reşit olmayanlara yönelik çeşitli sosyal medya sınırlamaları yürürlüğe girdi. Küresel ölçekte bir “dijital yaş sınırı” dalgasından söz etmek mümkün. Ancak her ülkenin yaklaşımı farklı. Kimi yerlerde doğrudan hesap kapatma, kimisinde yaşa uygun deneyim sunma zorunluluğu öne çıkıyor. Türkiye’deki teklifin bu anlamda daha sert bir çizgide olduğu söylenebilir.
Küçük üreticiler en çok etkilenecek
Düzenlemenin en kırılgan noktası, 15 yaşından önce içerik üretmeye başlayan çocuklar. Yıllarını vererek belirli bir izleyici kitlesi oluşturmuş, belki de aile bütçesine katkı sağlayan genç üreticiler, yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte hesaplarını tamamen kaybedebilir. YouTube’un vurguladığı gibi, bu durum uzun vadede izlenme, etkileşim ve gelir kaybına neden olacak. O kanalları izleyen milyonlarca kullanıcı da alternatif içerik arayışına girecek. Peki bu izleyicilerin bir kısmı başka platformlara kayarsa ne olur? İşte YouTube’un asıl endişesi de tam olarak bu: ekosistemin dengesi bozulurken, korunmak istenen çocuklar aslında daha denetimsiz alanlara itilmiş olabilir.
Sırada ne var?
Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek yasalaşması bekleniyor. Yasal süreç tamamlandığında platformların uyum için belirli bir süresi olacak. YouTube’un açıklaması, bu sürecin sandığından daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Mesele artık sadece “çocuklar sosyal medyaya girebilsin mi girmesin mi” tartışması değil. Aynı zamanda dijital ekonominin nasıl şekilleneceği, genç yeteneklerin önünün açılıp açılmayacağı ve platformların bu yeni kurallara nasıl uyum sağlayacağıyla ilgili. YouTube’un bu kadar erken bir uyarı yapması da boşuna değil. Platform, yasa yürürlüğe girmeden önce kamuoyunda bir farkındalık yaratmayı ve belki de düzenlemede bazı esneklikler sağlanmasını hedefliyor. Şimdilik tek net olan şey: 15 yaş sınırı YouTube kanal gelirleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturacak gibi görünüyor.
